Wat zijn habits

' Als je niet bewust goede gewoontes vormt, zul je onbewust de slechte vormen '
' Motivation is what gets you started, habits are what keep you going '
Jim Ryun
' Habit is a cable; we weave a thread of it each day, and at last we cannot break it. '
Horace Mann
' Geef een man een vis en hij heeft eten voor één dag. Leer een man vissen en hij heeft eten voor heel zijn leven. '
Chinees spreekwoord

Wat

Wereldwijd is onderwijs in hoofdzaak het instituut om kinderen te laten ontwikkelen, te laten leren. Maar hoe leren we eigenlijk? En ligt de focus van het leren wel op de juiste dingen? Deze simpele vragen blijken hele moeilijke te zijn.

Het uitgangspunt van Habits of Mind Nederland: leren is een consequentie van denken. Kinderen beter leren denken (denken doen ze uiteraard al!) is daarom een logische stap. Met de Habits of Mind creëer je een denkcultuur binnen je organisatie/school.

Habits of Mind is een gedachtengoed die zowel praktische handvatten als een theoretische achtergrond omvat. Zo bieden de 16 verschillende habits of Mind een kader waarin je met je denken problemen kunt oplossen. Het raamwerk voor al het denken in verschillende leersituaties.
Lees verder

De habits of mind (HoM) zijn 16, nauwkeurig beschreven denkgewoontes, tot stand gekomen uit het probleemoplossend vermogen van succesvolle personen. Het zijn geen schokkende of vernieuwende termen, iedereen heeft er wel eens van gehoord. Maar wat maakt ze dan zo bijzonder? 16 probleemoplossende tools, waarvan de taal doordacht is en de inhoud samen met leerlingen gebouwd wordt. Een innerlijk kompas ontwikkelen waarmee leerlingen zelf de regie in handen nemen.

 

De 16 Habits zijn beschreven in het boek “Learning and leading with Habits of Mind”. Jarenlang is er onderzoek gedaan naar wat mensen succesvol maakt. Hier zijn onder andere typerende karaktereigenschappen uitgekomen die ieder mens kan ontwikkelen. Denk aan volharding, flexibiliteit, creativiteit, samenwerken en met deze zijn er nog veel meer.

Met de Habits of Mind bezit je een innerlijk kompas dat je door het leven leidt, op school, thuis, in de gemeenschap, in de wereld!

Zoals Art Costa, grondlegger van de Habits of Mind, het graag ziet (en wij ook):

 

“Stop doing it for them” – Art Costa 

Waarom

Inzicht in ons brein levert ons nieuwe overtuigingen op dat intelligentie getraind kan worden en dus veranderlijk is.
Vaardigheid in denken hoeven we daarom zeker niet als fixed te aanvaarden, iedereen kan hier in groeien. Wij willen leerlingen leren hoe te denken en niet wat te denken.

Deze op het oog kleine verandering in zienswijze, heeft echter grote gevolgen voor het handelen op de werkvloer. In de huidige onderwijscultuur zenden we al snel tegenstrijdige berichten richting onze leerlingen. Veel leerkrachten zullen bijvoorbeeld het inzicht hebben dat fouten maken een essentieel onderdeel van het leerproces is en dit ook proberen over te brengen op hun leerlingen. Deze boodschap wordt geen kracht bijgezet wanneer leerlingen die snel klaar zijn en weinig foutjes maken hiervoor worden beloond (iets leuks doen, meer vrije tijd, computeren) en de maker van de fouten wordt “bestraft” (extra uitleg, meer oefenwerk, etc). We moeten dus zelf gewend raken aan deze zienswijze, hier bewust van worden en denkroutines en denktechnieken kunnen gebruiken in de praktijk.
Lees verder

In de 19e eeuw was men ervan overtuigd dat intelligentie in onze genen en chromosomen zat. Om je vermogen van intelligentie te meten zijn er veel tests en methodieken ontwikkeld zoals de IQ test. Men zag hun intelligentie als onveranderlijk en over de uitslag van zo’n test viel niet te twisten.

Een nieuwe visie ontstond. Het geloof dat intelligentie getraind kon worden nam steeds meer toe. Door het leren van nieuwe vaardigheden, te reflecteren en te blijven proberen was groei merkbaar. Intelligentie werd steeds meer beschouwd als flexibel en iets dat afhankelijk was van haar omgeving.

Leren in de 21e eeuw bestaat niet alleen maar uit kennis. De toekomst is onvoorspelbaar en vraagt om nieuwe vaardigheden. Interessant om te weten is niet hoeveel kennis leerlingen kunnen reproduceren maar hoe ze met problemen omgaan. Hebben ze het vermogen om problemen te analyseren, strategieën te bedenken, kansen te zien en te putten uit opgedane kennis en eerdere ervaringen? Geven ze snel op of gaan ze door tot in perfectie. Vinden ze de uitkomst van een probleem het belangrijkst of kunnen ze genieten van het leerproces wat eraan vooraf gaat?

Tegenwoordig weten we dat een hoog IQ geen zekerheid is voor een succesvol leven. En toch is het Nederlandse onderwijs nog steeds veel te prestatiegericht. Kwaliteit van het onderwijs wordt gemeten door het afnemen van toetsen, maar wie meet de verborgen kwaliteiten zoals de habits die leerlingen voorbereiden op een succesvolle toekomst?

Hoe

Het gaat niet vanzelf om van Habits of Mind jouw denkcultuur te maken of om een Habits of Mind denkcultuur te bouwen(?). Als leerkracht, als team, ga je zelf voorop om als het ware het denklandschap te verkennen! Door uiteenlopende redenen blijven er in de krochten van dit landschap, heel wat denkmanieren liggen, waar nauwelijks beroep op wordt gedaan. Een gemiste kans om deze denkmanieren te oefenen én te waarderen.

Eenmaal de boel verkend, kun je de HoM bij je leerlingen op de kaart zetten, je maakt ze de ene keer ster van de show, de andere keer hebben ze een bijrol of figureren ze. De HoM zullen aangeboden moeten worden, vergelijkbaar met het leren van een tweede taal. Ze zijn dus altijd aanwezig, ook in de wereld buiten school (ouders, sportclub enz.). Beter denken levert ook daar zijn meerwaarde. Onthoud: leren is een consequentie van denken. Op het moment dat er niet nagedacht hoeft te worden, zal er wel niet veel geleerd worden. De HoM denkcultuur nastreven zal daarom consequenties hebben voor de manier van lessen voorbereiden en geven. Niet slechts het lesdoel staat centraal, maar ook het denken dat je nodig hebt om dit lesdoel te bereiken. Lesmethodes zullen als bruikbaar middel worden gezien, niet als doel.

Hand in hand zullen de HoM een vaste plek in de cultuur van de school krijgen, er volgen impulsen, ze zijn zichtbaar en hoorbaar en er wordt gereflecteerd en geëvalueerd met de rijke denktaal die HoM kan zijn.
Lees verder

Er zijn veel opties om de Habits of Mind te introduceren en uit te rollen. Een algemene introductie over wat de habits zijn en waarom ze belangrijk zijn om te leren, is waardevol. Dit zou je kunnen doen middels het kompas op onze website of de poster die is te downloaden bij ons lesmateriaal.

 

Vervolgens zijn er verschillende manieren om de Habits of Mind te introduceren. Veel leerkrachten kiezen voor de aanpak: één habit per keer. Je kiest dan (bij voorkeur samen met de kinderen) een habit om onder de aandacht te brengen. In deze verkenningsfase neem je ruim de tijd om samen met de kinderen deze habit inhoud te geven, een taal te bouwen. Bijvoorbeeld: Wat is doorzetten? Hoe kan je doorzetten? En, waarom zou je doorzetten? Hiervoor wordt vaak een ‘lege’ poster gebruikt die samen met de kinderen gevuld kan worden. Alleen de naam van de habit en een quote staat hierop. Ter illustratie kunnen er ook voorbeelden (filmpjes, afbeeldingen enz.) gebruikt worden van onze site. In het geval van doorzetten bijvoorbeeld ‘Eendjes vs. de trap’ of ‘Geef nooit op!’, deze werken ontzettend goed als metafoor. Hetzelfde geldt voor de ‘Gedichtenbundel Habits of Mind’. Dit is een laagdrempelige manier om de habits met kinderen te bespreken. Laat het vervolgens ook even rusten en pak er op terug als het moment daarom vraagt (een overkill ligt op de loer). Kinderen geven vaak ook zelf voorbeelden uit de praktijk, iets wat ze thuis of op de sportclub hebben meegemaakt. Dat maakt het betekenisvol.

 

Een andere aanpak is een paar habits clusteren, het leggen van verbanden wordt hiermee gestimuleerd. Of gelijk in het diepe springen en alle habits in één keer introduceren. Het is maar net wat voor voorkeur jij eraan geeft. Doe het ook vooral op jouw manier.

 

Om de habits echt te verinnerlijken zullen kinderen over een langere tijd met de Habits of Mind in aanraking moeten komen. Habits of Mind Nederland biedt verschillende mogelijkheden om leerkrachten, begeleiders en teams hierin te begeleiden. Meer hierover op de pagina, wat bieden wij.